Lễ hội chùa Hương: Du khách thiếu ý thức, BTC mệt nhoài
(Dân trí) - Mặc dù mùa lễ hội chùa Hương năm nay được ban tổ chức chuẩn bị khá chu đáo nhưng dưới sức “nóng” của hàng chục vạn người đổ về trẩy hội, cùng với sự thiếu ý thức của nhiều du khách khiến những ngày đầu mùa lễ hội không tránh khỏi những “hạt sạn”.
>> “Biển người” chen chúc trẩy hội chùa Hương
Tiêu chí hàng đầu mùa lễ hội chùa Hương năm Nhâm Thìn 2012 là vấn đề vệ sinh môi trường. Để đảm bảo cho một mùa lễ hội văn minh, sạch sẽ, ban tổ chức đã bố trí dày đặc sọt rác dọc hai bên suối Yến tại khu vực bến đò, trên mỗi thuyền và trong khu vực chùa Thiên Trù lên đến động Hương Tích. Cùng với đó, hàng chục nhân viên vệ sinh được huy động liên tục vớt rác trên suối Yến, thu gom rác trong khu vực lễ hội.
Dù các sọt rác được bố trí dày đặc khắp mọi nơi.
Tuy nhiên, ban tổ chức lễ hội đã rất nỗ lực giữ sạch môi trường lễ hội bao nhiêu thì một số du khách thiếu ý thức vẫn ngang nhiên xả rác bừa bãi. Từ những vỏ đồ hộp, đồ ăn thừa đến vỏ nilon… nổi dập dềnh trên suối Yến đến những điểm nghỉ trên quanh chùa Thiên Trù. Mặc dù năm nay, UBND huyện Mỹ Đức sẽ đưa vào thực hiện chế tài phạt hành chính tất cả các trường hợp để rác không đúng nơi quy định từ 100 - 300.000 đồng nhưng việc thực hiện cũng rất khó khăn do lượng du khách quá lớn, hơn nữa nhân viên thực hiện việc bắt phạt cũng rất khó do vậy vấn đề vệ sinh môi trường vẫn trông chờ vào ý thức du khách là chính.
Nhưng nhiều du khách thiếu ý thức vẫn thản nhiên vứt rác bừa bãi.
Vẫn biết đi lễ hội chùa Hương, du khách đã phải chuẩn bị sẵn tinh thần nhích từng bước chân để vào khu lễ hội. Tuy nhiên, tại ngày khai hội chùa Hương mồng 6 tháng Giêng năm nay, cảnh chen lấn xô đẩy nhau khiến nhiều người phải khiếp sợ. Không ai chịu nhường ai, người đi sau thả sức xô người đi trước không cần biết người già, phụ nữ hay trẻ em. Những người trẻ khỏe mới thoát được ra khỏi đám đông trong khi các cụ già và các em nhỏ chỉ còn biết... van xin.
Cảnh chen lấn xô đẩy tại lễ hội chùa Hương khiến nhiều người phải khiếp sợ.
Lợi dụng sự thiếu ý thức của nhiều du khách chen lấn, xô đẩy nhau mà nhiều đối tượng trộm cắp móc túi đã ngang nhiên hoành hành. Nhiều du khách sau khi chịu trận xô đẩy ra mới biết ví tiền điện thoại đã không cánh mà bay. Chị Nguyễn Thị Vân Anh, du khách Bắc Ninh bức xúc: “Nhìn thấy đám đông chen lấn nhau mà tôi phát sợ. Chắc tôi phải đợi đến khi nào vãn người mới dám xuống. Có chị em phụ nữ nào bị huyết áp thấp mà không may bị chèn giữa các đám đông kia chắc chết mất”.
Hàng trăm du khách vượt tường thoát thân tạo ra cảnh hỗn loạn, bát nháo ngay tại sân chùa Thiên Trù.
Do việc chen lấn, xô đẩy quá mức của những du khách thiếu ý thức mà nhiều du khách khác không chịu nổi đã phải vượt qua các dãy bờ tường ra ngoài tạo ra cảnh tượng hỗn loạn, nhốn nháo tại chùa Thiên Trù. Để vượt được tường ra ngoài, có du khách nhảy cả vào vườn chùa dẫm đạp lên cây. Đặc biệt, nhiều du khách đã tự ý mang hàng mâm tiền vàng, hàng mã, đồ lễ ra góc sân chùa Thiên Trù đốt khiến khói bụi mù mịt nơi đây. Chỉ đến khi lực lượng của ban tổ chức lễ hội xuất hiện dập lửa và can thiệp thì tình trạng đốt vàng mã tự phát tạm dừng, dù vậy nhiều người vẫn lén lút đốt trộm.
Đốt vàng mã tự phát làm khói bụi mù mịt ngay giữa sân chùa.
Không chỉ vậy, trong khi nhà chùa đã bố trí các hòm công đức để những du khách thành tâm bỏ tiền công đức vào chùa thì nhiều người nghĩ như vậy chưa đủ cầu may mắn mà còn cắm cả bó hương, cành hoa cùng hàng vốc tiền lẻ vào mồm, vào tai các pho tượng sư tử ngoài sân chùa khiến tiền lẻ rơi lả cả ướt bẩn dưới chân du khách trông hết sức phản cảm.
Ông sư tử được cúng bằng cả bó hương và tiền lẻ... vào miệng.
Tại khu vực cáp treo và đường lên động Hương Tích, cảnh tượng nhốn nháo cũng không kém. Những đoạn leo dốc đá lên động Hương Tích cũng liên tục bị tắc nghẽn. Nhiều bạn trẻ đi lễ chùa nhưng chưa giữ vẻ tôn kính từ trang phục đến cách hành xử ôm hôn nhau làm cho lễ hội chùa Hương vốn vô cùng trang nghiêm và linh thiêng có thêm những “hạt sạn” phản cảm.
Ông Nguyễn Chí Thanh - Trưởng ban quản lý khu di tích danh thắng Hương Sơn cho biết: “Ban tổ chức lễ hội đã làm hết sức mình để mùa lễ hội vừa an toàn, vừa trang trọng lại văn minh đảm bảo cho du khách thập phương về trẩy hội có ấn tượng đẹp. Tuy nhiên, một bộ phận du khách thiếu ý thức không chỉ khiến ban tổ chức mệt nhoài mà đáng buồn hơn là tạo ra những “hạt sạn” không đẹp trong mùa trẩy hội chùa Hương”.
Saturday, December 15, 2012
Còn nhiều điều không hay tại Lễ hội Chùa Hương
Còn nhiều điều không hay tại Lễ hội Chùa Hương
> Những bất cập khi đi hội chùa Hương
TP - Từ đầu lễ hội Chùa Hương đến giờ, hầu như ngày nào hệ thống cáp treo Chùa Hương cũng bị quá tải. Hàng trăm người phải xếp hàng mệt mỏi mới chen được vào cabin.
Thế mà, chỉ cần bỏ 120.000 đồng ra cho cò đứng trước quầy bán vé cáp treo là sẽ được cò dẫn thẳng đến cửa không bị nhân viên bảo vệ ngăn cản. Còn rất nhiều hạt sạn tồn tại kéo dài nhiều năm làm phiền lòng du khách khi về dự lễ hội Chùa Hương.
Tiền lễ đặt tràn lan xâm lấn không gian linh thiêng của lễ hội (ảnh1). Lễ bái chen chúc nhau gây nhộn nhạo nơi cửa Phật (ảnh2). Trèo leo, xô đẩy nhau hứng giọt sữa mẹ trong động Hương Tích (ảnh3).
> Những bất cập khi đi hội chùa Hương
TP - Từ đầu lễ hội Chùa Hương đến giờ, hầu như ngày nào hệ thống cáp treo Chùa Hương cũng bị quá tải. Hàng trăm người phải xếp hàng mệt mỏi mới chen được vào cabin.
Thế mà, chỉ cần bỏ 120.000 đồng ra cho cò đứng trước quầy bán vé cáp treo là sẽ được cò dẫn thẳng đến cửa không bị nhân viên bảo vệ ngăn cản. Còn rất nhiều hạt sạn tồn tại kéo dài nhiều năm làm phiền lòng du khách khi về dự lễ hội Chùa Hương.
Tiền lễ đặt tràn lan xâm lấn không gian linh thiêng của lễ hội (ảnh1). Lễ bái chen chúc nhau gây nhộn nhạo nơi cửa Phật (ảnh2). Trèo leo, xô đẩy nhau hứng giọt sữa mẹ trong động Hương Tích (ảnh3).
Lễ hội chùa Hương – lễ hội Hà Nội hành hương về chốn tâm linh
Lễ hội chùa Hương – lễ hội Hà Nội hành hương về chốn tâm linh
Link Media
Lễ hội chùa Hương hay Trẩy hội chùa Hương là một lễ hội Hà Nội nổi tiếng và cũng là một trong những lễ hội Việt Nam lớn nhất. Lễ hội chùa Hương diễn ra ở Chùa Hương, thuộc xã Hương Sơn, huyện Mỹ Ðức cách trung tâm Hà Nội khoảng 70km và là nơi có động Hương Tích, danh lam nổi tiếng của Việt Nam. Trong khu thắng cảnh Hương Sơn, lễ hội chùa Hương được xem như là hành trình về một miền đất Phật – nơi Quan Thế Âm Bồ Tát ứng hiện tu hành. Đây là một lễ hội lớn, cùng với lễ hội chùa Yên Tử và lễ hội chùa Bái Đính là những lễ hội gây được tiếng vang lớn ở miền Bắc, thể hiện ở sự quá tải số lượng các phật tử, du khách tham gia hành hương.
Chùa Hương là một tập hợp nhiều động, nhiều chùa trong một tổng thể cấu trúc kết hợp vừa thiên nhiên, vừa nhân tạo bao gồm núi, đồi, hang, động, suối rừng, chùa tháp…Theo tâm thức của người Việt Nam, Hương Sơn được coi là cõi Phật. Chùa Hương là nơi thờ Phật Bà Quan Âm.
Lễ hội chùa Hương kéo dài từ 6 tháng giêng đến hết tháng 3 âm lịch. Du khách có thể đi bằng đường bộ theo hành trình Hà Nội – Hà Ðông – Vân Ðình – Hương Sơn hoặc từ thị xã Phủ Lý ngược dòng sông Ðáy lên Bến Ðục – Yến Vĩ – Hương Sơn.
Hội trải rộng trên 4 tuyến: tuyến Hương Tích, tuyến Tuyết Sơn, tuyến Long Vân và tuyến Thanh Sơn. Các tuyến trong khu thắng cảnh Hương Sơn cụ thể gồm:
- Tuyến Hương Tích: Đền Trình – Chùa Thiên Trù – Động Tiên Sơn – Chùa Giải Oan – Đền Trần Song – Động Hương Tích – Chùa Hinh Bồng.
- Tuyến Thanh Sơn: Chùa Thanh Sơn – Động Hương Đài
- Tuyến Long Vân: Chùa Long Vân – Động Long Vân – Hang Sũng Sàm
- Tuyến Tuyết Sơn: Chùa Bảo Đài – Động Chùa Cá – Động Tuyết Sơn
Hiện tại Ban quản lý khu thắng cảnh Hương Sơn đã xây dựng hệ thống cáp treo, từ ga Thiên Trù lên động Hương Tích. Nhưng vào ngày lễ hội hệ thống này trở thành quá tải, lượng người sắp hàng đông đúc. Hiện Ban quản lý đã có phân làn người xếp hàng để tránh cảnh chen chúc, mất trật tự khi mua vé và lúc vào cáp treo.
Ngày 6 tháng giêng Âm lịch là ngày khai hội, lễ hội chùa Hương có tổ chức múa rồng ở sân đền Trình, bơi thuyền múa rồng trên dòng suối Yến.
Phần Lễ chùa Hương thực hiện rất đơn giản, có nghiêng về “thiền”. Ở chùa Ngoài thì thờ các vị sơn thần thượng đẳng với đủ màu sắc của đạo giáo. Đền Cửa Vòng là “chân long linh từ” thờ bà chúa Thượng Ngàn, là người cai quản cả vùng rừng núi xung quanh với cái tên là “Tì nữ Túy Hồng” của sơn thần tối cao. Chùa Bắc Đài, chùa Tuyết Sơn, chùa Cả và đình Quân thờ ngũ hổ và tín ngưỡng cá thần.
Chùa Trong có lễ dâng hương, gồm hương, hoa, đèn, nến, hoa quả và thức ăn chay. Lúc cúng có hai tăng ni mặc áo cà sa mang đồ lễ chay đàn rồi mới tiến dùng đồ lễ lên bàn thờ. Trong lúc chạy đàn, hai vị tăng ni múa rất dẻo và đẹp mắt. Từ ngày mở hội cho đến hết hội, chỉ thỉnh thoảng mới có sư ở các chùa trên đến gõ mõ tụng kinh chừng nửa giờ tại các chùa, miếu, đền. Còn hương khói thì không bao giờ dứt. Hội chùa đông nhất từ 15 đến 20 tháng 2 Âm lịch (chính hội). Ðường núi từ chùa Ngoài vào chùa Trong lúc nào cũng tấp nập từng đoàn người lên lên, xuống xuống.
Nét thanh tịnh của miền đất Phật đã tạo cho con người, cảnh vật hòa lẫn vào không gian khi vào hội. Đường vào chùa Hương tấp nập vào ra hàng trăm thuyền, cộng với thú vui ngồi thuyền vãng cảnh lạc vào non tiên cõi Phật. Con người được hòa nhập vào núi vãn cảnh chùa chiền và bắt đầu hành trình mới – hành trình leo núi. Leo núi chơi hang, chơi động. Cuộc leo núi tạo ra trong con người tâm lý kỳ vọng, muốn vươn lên đến cái đẹp. Và sự kỳ vọng cái đẹp hẳn sẽ làm cho con người thêm phần sảng khoái tin yêu cuộc đời này hơn.
Trẩy hội chùa Hương không chỉ đi lễ Phật mà còn là có dịp thưởng ngoạn cảnh đẹp của biết bao hình sông thế núi ở Hương Sơn, Hà Nội, có cơ hội nhận biết bao công trình lớn nhỏ đặc sắc của di tích Hương Sơn đã trở thành di sản văn hóa của dân tộc.
Link Media
Lễ hội chùa Hương hay Trẩy hội chùa Hương là một lễ hội Hà Nội nổi tiếng và cũng là một trong những lễ hội Việt Nam lớn nhất. Lễ hội chùa Hương diễn ra ở Chùa Hương, thuộc xã Hương Sơn, huyện Mỹ Ðức cách trung tâm Hà Nội khoảng 70km và là nơi có động Hương Tích, danh lam nổi tiếng của Việt Nam. Trong khu thắng cảnh Hương Sơn, lễ hội chùa Hương được xem như là hành trình về một miền đất Phật – nơi Quan Thế Âm Bồ Tát ứng hiện tu hành. Đây là một lễ hội lớn, cùng với lễ hội chùa Yên Tử và lễ hội chùa Bái Đính là những lễ hội gây được tiếng vang lớn ở miền Bắc, thể hiện ở sự quá tải số lượng các phật tử, du khách tham gia hành hương.
Chùa Hương là một tập hợp nhiều động, nhiều chùa trong một tổng thể cấu trúc kết hợp vừa thiên nhiên, vừa nhân tạo bao gồm núi, đồi, hang, động, suối rừng, chùa tháp…Theo tâm thức của người Việt Nam, Hương Sơn được coi là cõi Phật. Chùa Hương là nơi thờ Phật Bà Quan Âm.
Lễ hội chùa Hương kéo dài từ 6 tháng giêng đến hết tháng 3 âm lịch. Du khách có thể đi bằng đường bộ theo hành trình Hà Nội – Hà Ðông – Vân Ðình – Hương Sơn hoặc từ thị xã Phủ Lý ngược dòng sông Ðáy lên Bến Ðục – Yến Vĩ – Hương Sơn.
Hội trải rộng trên 4 tuyến: tuyến Hương Tích, tuyến Tuyết Sơn, tuyến Long Vân và tuyến Thanh Sơn. Các tuyến trong khu thắng cảnh Hương Sơn cụ thể gồm:
- Tuyến Hương Tích: Đền Trình – Chùa Thiên Trù – Động Tiên Sơn – Chùa Giải Oan – Đền Trần Song – Động Hương Tích – Chùa Hinh Bồng.
- Tuyến Thanh Sơn: Chùa Thanh Sơn – Động Hương Đài
- Tuyến Long Vân: Chùa Long Vân – Động Long Vân – Hang Sũng Sàm
- Tuyến Tuyết Sơn: Chùa Bảo Đài – Động Chùa Cá – Động Tuyết Sơn
Hiện tại Ban quản lý khu thắng cảnh Hương Sơn đã xây dựng hệ thống cáp treo, từ ga Thiên Trù lên động Hương Tích. Nhưng vào ngày lễ hội hệ thống này trở thành quá tải, lượng người sắp hàng đông đúc. Hiện Ban quản lý đã có phân làn người xếp hàng để tránh cảnh chen chúc, mất trật tự khi mua vé và lúc vào cáp treo.
Ngày 6 tháng giêng Âm lịch là ngày khai hội, lễ hội chùa Hương có tổ chức múa rồng ở sân đền Trình, bơi thuyền múa rồng trên dòng suối Yến.
Phần Lễ chùa Hương thực hiện rất đơn giản, có nghiêng về “thiền”. Ở chùa Ngoài thì thờ các vị sơn thần thượng đẳng với đủ màu sắc của đạo giáo. Đền Cửa Vòng là “chân long linh từ” thờ bà chúa Thượng Ngàn, là người cai quản cả vùng rừng núi xung quanh với cái tên là “Tì nữ Túy Hồng” của sơn thần tối cao. Chùa Bắc Đài, chùa Tuyết Sơn, chùa Cả và đình Quân thờ ngũ hổ và tín ngưỡng cá thần.
Chùa Trong có lễ dâng hương, gồm hương, hoa, đèn, nến, hoa quả và thức ăn chay. Lúc cúng có hai tăng ni mặc áo cà sa mang đồ lễ chay đàn rồi mới tiến dùng đồ lễ lên bàn thờ. Trong lúc chạy đàn, hai vị tăng ni múa rất dẻo và đẹp mắt. Từ ngày mở hội cho đến hết hội, chỉ thỉnh thoảng mới có sư ở các chùa trên đến gõ mõ tụng kinh chừng nửa giờ tại các chùa, miếu, đền. Còn hương khói thì không bao giờ dứt. Hội chùa đông nhất từ 15 đến 20 tháng 2 Âm lịch (chính hội). Ðường núi từ chùa Ngoài vào chùa Trong lúc nào cũng tấp nập từng đoàn người lên lên, xuống xuống.
Nét thanh tịnh của miền đất Phật đã tạo cho con người, cảnh vật hòa lẫn vào không gian khi vào hội. Đường vào chùa Hương tấp nập vào ra hàng trăm thuyền, cộng với thú vui ngồi thuyền vãng cảnh lạc vào non tiên cõi Phật. Con người được hòa nhập vào núi vãn cảnh chùa chiền và bắt đầu hành trình mới – hành trình leo núi. Leo núi chơi hang, chơi động. Cuộc leo núi tạo ra trong con người tâm lý kỳ vọng, muốn vươn lên đến cái đẹp. Và sự kỳ vọng cái đẹp hẳn sẽ làm cho con người thêm phần sảng khoái tin yêu cuộc đời này hơn.
Trẩy hội chùa Hương không chỉ đi lễ Phật mà còn là có dịp thưởng ngoạn cảnh đẹp của biết bao hình sông thế núi ở Hương Sơn, Hà Nội, có cơ hội nhận biết bao công trình lớn nhỏ đặc sắc của di tích Hương Sơn đã trở thành di sản văn hóa của dân tộc.
Lễ hội chùa Hương: Hành trình về cõi Phật
Lễ hội chùa Hương: Hành trình về cõi Phật
Có mặt ở Hà Nội 3 tháng, đúng vào thời điểm Tết Nguyên đán, Anni Winnie, một phóng viên trẻ của Indonesia, đã quyết định khám phá lễ hội đầu năm mới ở một nơi mà người Việt Nam coi như "đất Phật". Đó là chùa Hương hay còn gọi là Hương Tích...
Một ngày đầu năm mới, khi người Việt Nam gọi đó là buổi đi làm "Tân Niên", một người bạn Việt Nam gọi điện và hỏi tôi có muốn tham gia một ngày picnic cùng cô ấy và gia đình ở chùa Hương. Rất muốn tìm hiểu về phong tục tập quán mùa lễ hội để làm tư liệu viết bài, tôi không ngần ngừ mà gật đầu ngay.
Chùa Hương nằm ở địa phận xã Hương Sơn, Mỹ Đức, Hà Nội, cách trung tâm thủ đô khoảng 60km. Theo tìm hiểu, lễ hội chùa Hương thường bắt đầu vào ngày 6 tháng Giêng Âm lịch và kéo dài trong 3 tháng. Chúng tôi đi vào ngày 8 tháng Giêng, nghĩa là 2 ngày sau khi khai Hội. Hơn 1 tiếng ô tô, chúng tôi đến bến Yến. Sương mù vẫn còn bảng lảng trên suối. Mặt trời vẫn còn ngủ. Bình minh chưa tỉnh giấc. Bến Yến vẫn còn tối nhưng đã tấp nập vô cùng. Trên bến là người. Dưới bến là thuyền. Những con thuyền to, nhỏ đậu chen chúc và tiếng người xôn xao làm cho không gian một ngày hội như bừng tỉnh.
Khai lễ chùa Hương
Chúng tôi qua mua vé thăm quan và vé thuyền. 55.000đ/người. Không hề đắt nếu bạn đi hết dòng suối Yến hiền hòa và thơ mộng. Gia đình bạn tôi và tôi xuống một chiếc thuyền nhỏ chở được 8 người. Một cặp vợ chồng chèo thuyền. Họ khá trẻ và rất khỏe mạnh. Có lẽ công việc chèo thuyền hàng ngày đã giúp họ có được cơ thể rắn chắc như vậy. Rời khỏi bến Yến đông đúc và bận rộn, chúng tôi bắt đầu chuyến đi yên bình với đích đến đầu tiên là đền Trình. Sự vội vã hình như không có trên chuyến hành hương này đối với bất kỳ ai. Ngồi trên thuyền, nào là những đôi trai thanh, nữ tú, những cụ bà mồm bỏm bẻm nhai trầu và cả những cô bé, cậu bé tuổi teen hay thậm chí các bé tầm vài tuổi đi cùng bố mẹ.
Chỉ mươi phút chèo thuyền, chúng tôi đã đến được đền Trình. Nghe mẹ bạn tôi kể thông qua lời dịch của cô ấy, tôi biết đền Trình và chùa Thiên Trù được xây dựng từ thời vua Lê Thánh Tông (khoảng thế kỷ 15), rất cổ kính và được coi là đất Phật của người Việt Nam. Mẹ bạn tôi mang lên đền Trình nào xôi, gà luộc cả con, giò và hoa quả thắp hương, khấn vái. Trong khi chờ bà hoàn tất buổi lễ, tôi lang thang ra phía sau của đền và rất ngạc nhiên khi nghe thấy những bài hát rất lạ. Một người phụ nữ ngồi trên chiếu, trên tay cầm hai cái chén, đập vào nhau và phát ra âm thanh như tiếng nhạc. Bà ấy hát bài gì nghe có vẻ lạ nhưng rất phù hợp với bầu không khí ở nơi đây. Tôi nghe say xưa và tưởng như được gặp lại những bài dân ca cổ của Indonesia. May quá! Cô bạn tôi đã đi ra. Tôi hỏi về điệu hát và biết tên đó một trong những điệu dân ca cổ của người Việt, hình như gọi là hát văn hay gì đó. Tôi vội thu vào điện thoại một đoạn và nghĩ sẽ mang về bật cho mẹ tôi nghe.
Xuống lại thuyền đi vào Thiên Trù, mẹ bạn tôi lấy đồ cúng ra chia cho mọi người ăn sáng. Bà gọi đó là "Thụ lộc". Tôi chẳng hiểu là gì nhưng cũng cầm lấy và ăn rất ngon. Đơn giản là vì từ sáng sớm, chúng tôi chưa ăn gì và không khí lành lạnh cùng âm thanh mái chèo khua trong nước làm tôi muốn ăn. Thật tuyệt khi được ngồi trên thuyền và mọi người vừa ăn, vừa trò chuyện vui vẻ. Thi thoảng, cô bạn lại dịch cho tôi nghe những câu chuyện họ nói. Tôi chẳng hiểu rõ lắm vì nó liên quan đến tâm hồn gì đó.
30 phút ngồi trên thuyền để đi qua 5km của dòng suối Yến là phần thú vị và thư giãn nhất của hành trình. Tôi cũng thấy nhiều khách du lịch, nhất là người nước ngoài như tôi, mua vé đi cáp treo vào thẳng động. Cũng tiện đấy nhưng cá nhân tôi lại thích được khám phá lễ hội theo cách mà người xưa hay làm. Đó là đi bằng chính đôi chân của mình.
Trên suối Yến
Ở chùa Hương có hàng chục điểm đến như Thiên Trù, động Hinh Bồng, Giải Oan, động Hương Tích, Thanh Sơn, Long Vân... Bạn tôi nói nếu đi 1 ngày thì không hết nên chỉ đến một số nơi như động Hương Tích, Giải Oan và Tuyết Sơn gì đó. Dưới chân Thiên Trù, chúng tôi bắt đầu hành trình lên động Hương Tích với mỗi người một chiếc gậy trên tay. Mặt trời đã ló dạng sau rặng núi. Trời sáng dần và hai bên đường đi, rặng cây rừng xanh ngắt, thi thoảng điểm tô bằng những bông hoa rừng sặc sỡ. Trên đường đi, người dân địa phương bán rất nhiều thứ, trong đó có những đặc sản của vùng như quả mơ nho nhỏ, vàng óng, những con rùa đá hay con sâu đá xinh xinh... Động Hương Tích nằm ở trên núi cao và cũng là điểm đến chính của chuyến đi. Tôi ngạc nhiên vô cùng với những đám đông leo lên động và bên trong đó. Cái động to lớn đó dường như trở nên bé xíu với số lượng người đông không tưởng tượng được. Tôi mon men đi xem những nhũ đá với hình thù lạ mắt mang những cái tên như Núi Vàng, Núi Bạc, Núi Gạo, Bầu sữa... và say sưa chụp hình trong khi cả đoàn sì sụp lễ bái.
Trong động Hương Tích
Lại đi xuống sau khi cật lực leo đến động. Đúng là lúc này mà được ngồi cáp treo thì cũng khoái. Nhưng thôi, khám phá bằng chân vẫn rất thích thú, dù mệt! Chúng tôi trở ra bến thuyền và gặp lại cặp vợ chồng chèo thuyền. Họ vừa đưa một nhóm khác vào Thiên Trù và trở chúng tôi ra bến Yến.
Vào thời điểm này, khi mà hơi ấm của Tết cổ truyền còn lan tỏa, việc đi hành hương đến chùa Hương dường như là điều mà mọi người Việt đều muốn làm với hy vọng cầu trời phật ban cho may mắn trong một năm. Tôi cảm nhận được điều đó và hy vọng sẽ có dịp trở lại với đất Phật Hương Tích vào một dịp tương tự, thời gian gần nhất. Rất mong niềm mơ ước đó trở thành hiện thực để tôi lại có một dịp hành hương vào cõi Phật.
Có mặt ở Hà Nội 3 tháng, đúng vào thời điểm Tết Nguyên đán, Anni Winnie, một phóng viên trẻ của Indonesia, đã quyết định khám phá lễ hội đầu năm mới ở một nơi mà người Việt Nam coi như "đất Phật". Đó là chùa Hương hay còn gọi là Hương Tích...
Một ngày đầu năm mới, khi người Việt Nam gọi đó là buổi đi làm "Tân Niên", một người bạn Việt Nam gọi điện và hỏi tôi có muốn tham gia một ngày picnic cùng cô ấy và gia đình ở chùa Hương. Rất muốn tìm hiểu về phong tục tập quán mùa lễ hội để làm tư liệu viết bài, tôi không ngần ngừ mà gật đầu ngay.
Chùa Hương nằm ở địa phận xã Hương Sơn, Mỹ Đức, Hà Nội, cách trung tâm thủ đô khoảng 60km. Theo tìm hiểu, lễ hội chùa Hương thường bắt đầu vào ngày 6 tháng Giêng Âm lịch và kéo dài trong 3 tháng. Chúng tôi đi vào ngày 8 tháng Giêng, nghĩa là 2 ngày sau khi khai Hội. Hơn 1 tiếng ô tô, chúng tôi đến bến Yến. Sương mù vẫn còn bảng lảng trên suối. Mặt trời vẫn còn ngủ. Bình minh chưa tỉnh giấc. Bến Yến vẫn còn tối nhưng đã tấp nập vô cùng. Trên bến là người. Dưới bến là thuyền. Những con thuyền to, nhỏ đậu chen chúc và tiếng người xôn xao làm cho không gian một ngày hội như bừng tỉnh.
Khai lễ chùa Hương
Chúng tôi qua mua vé thăm quan và vé thuyền. 55.000đ/người. Không hề đắt nếu bạn đi hết dòng suối Yến hiền hòa và thơ mộng. Gia đình bạn tôi và tôi xuống một chiếc thuyền nhỏ chở được 8 người. Một cặp vợ chồng chèo thuyền. Họ khá trẻ và rất khỏe mạnh. Có lẽ công việc chèo thuyền hàng ngày đã giúp họ có được cơ thể rắn chắc như vậy. Rời khỏi bến Yến đông đúc và bận rộn, chúng tôi bắt đầu chuyến đi yên bình với đích đến đầu tiên là đền Trình. Sự vội vã hình như không có trên chuyến hành hương này đối với bất kỳ ai. Ngồi trên thuyền, nào là những đôi trai thanh, nữ tú, những cụ bà mồm bỏm bẻm nhai trầu và cả những cô bé, cậu bé tuổi teen hay thậm chí các bé tầm vài tuổi đi cùng bố mẹ.
Chỉ mươi phút chèo thuyền, chúng tôi đã đến được đền Trình. Nghe mẹ bạn tôi kể thông qua lời dịch của cô ấy, tôi biết đền Trình và chùa Thiên Trù được xây dựng từ thời vua Lê Thánh Tông (khoảng thế kỷ 15), rất cổ kính và được coi là đất Phật của người Việt Nam. Mẹ bạn tôi mang lên đền Trình nào xôi, gà luộc cả con, giò và hoa quả thắp hương, khấn vái. Trong khi chờ bà hoàn tất buổi lễ, tôi lang thang ra phía sau của đền và rất ngạc nhiên khi nghe thấy những bài hát rất lạ. Một người phụ nữ ngồi trên chiếu, trên tay cầm hai cái chén, đập vào nhau và phát ra âm thanh như tiếng nhạc. Bà ấy hát bài gì nghe có vẻ lạ nhưng rất phù hợp với bầu không khí ở nơi đây. Tôi nghe say xưa và tưởng như được gặp lại những bài dân ca cổ của Indonesia. May quá! Cô bạn tôi đã đi ra. Tôi hỏi về điệu hát và biết tên đó một trong những điệu dân ca cổ của người Việt, hình như gọi là hát văn hay gì đó. Tôi vội thu vào điện thoại một đoạn và nghĩ sẽ mang về bật cho mẹ tôi nghe.
Xuống lại thuyền đi vào Thiên Trù, mẹ bạn tôi lấy đồ cúng ra chia cho mọi người ăn sáng. Bà gọi đó là "Thụ lộc". Tôi chẳng hiểu là gì nhưng cũng cầm lấy và ăn rất ngon. Đơn giản là vì từ sáng sớm, chúng tôi chưa ăn gì và không khí lành lạnh cùng âm thanh mái chèo khua trong nước làm tôi muốn ăn. Thật tuyệt khi được ngồi trên thuyền và mọi người vừa ăn, vừa trò chuyện vui vẻ. Thi thoảng, cô bạn lại dịch cho tôi nghe những câu chuyện họ nói. Tôi chẳng hiểu rõ lắm vì nó liên quan đến tâm hồn gì đó.
30 phút ngồi trên thuyền để đi qua 5km của dòng suối Yến là phần thú vị và thư giãn nhất của hành trình. Tôi cũng thấy nhiều khách du lịch, nhất là người nước ngoài như tôi, mua vé đi cáp treo vào thẳng động. Cũng tiện đấy nhưng cá nhân tôi lại thích được khám phá lễ hội theo cách mà người xưa hay làm. Đó là đi bằng chính đôi chân của mình.
Trên suối Yến
Ở chùa Hương có hàng chục điểm đến như Thiên Trù, động Hinh Bồng, Giải Oan, động Hương Tích, Thanh Sơn, Long Vân... Bạn tôi nói nếu đi 1 ngày thì không hết nên chỉ đến một số nơi như động Hương Tích, Giải Oan và Tuyết Sơn gì đó. Dưới chân Thiên Trù, chúng tôi bắt đầu hành trình lên động Hương Tích với mỗi người một chiếc gậy trên tay. Mặt trời đã ló dạng sau rặng núi. Trời sáng dần và hai bên đường đi, rặng cây rừng xanh ngắt, thi thoảng điểm tô bằng những bông hoa rừng sặc sỡ. Trên đường đi, người dân địa phương bán rất nhiều thứ, trong đó có những đặc sản của vùng như quả mơ nho nhỏ, vàng óng, những con rùa đá hay con sâu đá xinh xinh... Động Hương Tích nằm ở trên núi cao và cũng là điểm đến chính của chuyến đi. Tôi ngạc nhiên vô cùng với những đám đông leo lên động và bên trong đó. Cái động to lớn đó dường như trở nên bé xíu với số lượng người đông không tưởng tượng được. Tôi mon men đi xem những nhũ đá với hình thù lạ mắt mang những cái tên như Núi Vàng, Núi Bạc, Núi Gạo, Bầu sữa... và say sưa chụp hình trong khi cả đoàn sì sụp lễ bái.
Trong động Hương Tích
Lại đi xuống sau khi cật lực leo đến động. Đúng là lúc này mà được ngồi cáp treo thì cũng khoái. Nhưng thôi, khám phá bằng chân vẫn rất thích thú, dù mệt! Chúng tôi trở ra bến thuyền và gặp lại cặp vợ chồng chèo thuyền. Họ vừa đưa một nhóm khác vào Thiên Trù và trở chúng tôi ra bến Yến.
Vào thời điểm này, khi mà hơi ấm của Tết cổ truyền còn lan tỏa, việc đi hành hương đến chùa Hương dường như là điều mà mọi người Việt đều muốn làm với hy vọng cầu trời phật ban cho may mắn trong một năm. Tôi cảm nhận được điều đó và hy vọng sẽ có dịp trở lại với đất Phật Hương Tích vào một dịp tương tự, thời gian gần nhất. Rất mong niềm mơ ước đó trở thành hiện thực để tôi lại có một dịp hành hương vào cõi Phật.
Nhìn từ lễ hội chùa Hương 2012: Giải pháp cho những tồn tại
Nhìn từ lễ hội chùa Hương 2012: Giải pháp cho những tồn tại
Mùa lễ hội 2012 đã khởi đầu. Nhưng chỉ qua một số khai hội đã bộc lộ những tồn tại kéo dài từ nhiều năm và nếu không giải quyết dứt điểm, e rằng hoạt động lễ hội ngày càng mất đi ý nghĩa và tính chất linh thiêng của nó.
Kiểm soát vé bán
Số lượng khách trẩy hội chùa Hương ngày càng tăng và năm nay thực sự quá tải đến mức báo động, nhất là ngày khai hội. Đông đến mức một đoàn của Sở Thông tin - Truyền thông về kiểm tra lễ hội cũng không vào nổi động Hương Tích. Lễ hội Yên Tử cũng tắc nghẽn đường lên chùa Đồng dù chưa đến ngày khai hội. Và hình ảnh từng dãy người nhích từng bước một xếp hàng lên cáp treo đã là chuyện thường ngày...
Việc quá tải tại các lễ hội đã làm nhiều du khách trở nên mệt mỏi và mất đi tính chất linh thiêng của ngày hội nhất là khi việc lễ bái chen chúc nhau, xô đẩy nhau và ai cũng cốt chen vào lễ cho nhanh để rồi chui ra... Chưa kể việc đông quá mức lượng người sẽ làm xâm hại đến danh thắng, di tích, gây hậu quả trước mắt và lâu dài.
Để tránh tình trạng đó, ban tổ chức lễ hội nhất thiết phải tiến hành kiểm soát, khống chế lượng vé bán ra, tăng cường bán vé trên mạng. Dùng công nghệ vi tính, tính toán lượng người tối đa cho không gian hội để đảm bảo không quá tải, tắc nghẽn.
Không thể vì lợi nhuận mà bán vé vô tội vạ cũng như cho người dân thoải mái mua sắm đò chở khách tuỳ thích. Hệ thống cáp treo cũng phải đảm bảo an toàn tuyệt đối, hạn chế số vé bán ra và đảm bảo số người quy định cho mỗi cabin.
Niêm yết giá và kiểm soát chặt
Chuyện đi đò chùa Hương đã là vấn đề nhức nhối từ nhiều năm. Lợi dụng tâm lý khách du xuân tâm trạng vui vẻ, chủ đò cứ nài tiền, thậm chí sừng sộ với khách để nhét đầy túi tham.
Rồi chuyện giá bán cắt cổ khách tại nhiều lễ hội khác đã diễn ra từ nhiều năm mà BTC thường chỉ giải quyết vụn vặt, tạm thời. Duy có lễ hội đền Hùng là thực hiện tương đối tốt vấn đề niêm yết giá tại các quán hàng từ nhiều năm nay.
Các lễ hội khác cần làm nghiêm chuyện niêm yết giá tại các quán hàng và thường xuyên có người của bên quản lý thị trường cũng như bên BTC lễ hội kiểm tra và xử phạt tại chỗ những nơi làm sai quy định.
Đó là chưa kể việc nên thường xuyên kiểm tra vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, khi đã có không ít người bị ngộ độc thức ăn tại các hàng quán mùa hội...
Quy định về đồ cúng lễ
Hình ảnh phản cảm tại nhiều lễ hội là việc ăn uống tràn lan ăn uống tràn lan ngay tại gần cửa đền, chùa. Khách mang đồ lễ mà phần nhiều là thịt, rượu và sau khi vào cúng lễ là mang ra “thụ lộc” ăn uống tràn lan làm ảnh hưởng đến không gian linh thiêng của hội.
Nên chăng quy định đồ cúng lễ chỉ nên là hoa quả (hạn chế), cũng như thắp nhang vừa đủ, tránh tạo ra sự nhộn nhạo, xô bồ nơi cửa Phật.
Làm sạch không gian lễ hội
Việc phân bổ bố trí hàng quán ẩm thực, các khu vui chơi phải hợp lý, tránh để tràn lan bừa bãi xâm lấn vào không gian thiêng của hội. Nên tham khảo và học tập cách tổ chức không gian tại nhiều lễ hội, điểm tham quan tại các nước ngay trong khu vực Đông Nam Á như Lào, Campuchia...
Nhất thiết phải xóa sạch nạn cờ bạc núp bóng các trò chơi dân gian, cũng như ngăn cấm việc bày bán các đồ chơi súng ống nhựa tại các điểm lễ hội.
Nên hạn chế số lượng lễ hội và thời gian hội
Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang khủng hoảng, việc bung ra tổ chức quá nhiều lễ hội gây tốn kém, lãng phí không cần thiết. Nên chọn lọc, phân ra quy mô không gian, thời gian lễ hội (quy mô vùng, miền, cả nước) để bỏ bớt những lễ hội không cần thiết, giữ lại những lễ hội truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Cũng như tính toán lại thời gian cho phù hợp ngay như lễ hội chùa Bái Đính năm nay quyết định kéo dài đến 3 tháng thực sự có cần thiết không?
Mùa lễ hội 2012 đã khởi đầu. Nhưng chỉ qua một số khai hội đã bộc lộ những tồn tại kéo dài từ nhiều năm và nếu không giải quyết dứt điểm, e rằng hoạt động lễ hội ngày càng mất đi ý nghĩa và tính chất linh thiêng của nó.
Kiểm soát vé bán
Số lượng khách trẩy hội chùa Hương ngày càng tăng và năm nay thực sự quá tải đến mức báo động, nhất là ngày khai hội. Đông đến mức một đoàn của Sở Thông tin - Truyền thông về kiểm tra lễ hội cũng không vào nổi động Hương Tích. Lễ hội Yên Tử cũng tắc nghẽn đường lên chùa Đồng dù chưa đến ngày khai hội. Và hình ảnh từng dãy người nhích từng bước một xếp hàng lên cáp treo đã là chuyện thường ngày...
Việc quá tải tại các lễ hội đã làm nhiều du khách trở nên mệt mỏi và mất đi tính chất linh thiêng của ngày hội nhất là khi việc lễ bái chen chúc nhau, xô đẩy nhau và ai cũng cốt chen vào lễ cho nhanh để rồi chui ra... Chưa kể việc đông quá mức lượng người sẽ làm xâm hại đến danh thắng, di tích, gây hậu quả trước mắt và lâu dài.
Để tránh tình trạng đó, ban tổ chức lễ hội nhất thiết phải tiến hành kiểm soát, khống chế lượng vé bán ra, tăng cường bán vé trên mạng. Dùng công nghệ vi tính, tính toán lượng người tối đa cho không gian hội để đảm bảo không quá tải, tắc nghẽn.
Không thể vì lợi nhuận mà bán vé vô tội vạ cũng như cho người dân thoải mái mua sắm đò chở khách tuỳ thích. Hệ thống cáp treo cũng phải đảm bảo an toàn tuyệt đối, hạn chế số vé bán ra và đảm bảo số người quy định cho mỗi cabin.
Niêm yết giá và kiểm soát chặt
Chuyện đi đò chùa Hương đã là vấn đề nhức nhối từ nhiều năm. Lợi dụng tâm lý khách du xuân tâm trạng vui vẻ, chủ đò cứ nài tiền, thậm chí sừng sộ với khách để nhét đầy túi tham.
Rồi chuyện giá bán cắt cổ khách tại nhiều lễ hội khác đã diễn ra từ nhiều năm mà BTC thường chỉ giải quyết vụn vặt, tạm thời. Duy có lễ hội đền Hùng là thực hiện tương đối tốt vấn đề niêm yết giá tại các quán hàng từ nhiều năm nay.
Các lễ hội khác cần làm nghiêm chuyện niêm yết giá tại các quán hàng và thường xuyên có người của bên quản lý thị trường cũng như bên BTC lễ hội kiểm tra và xử phạt tại chỗ những nơi làm sai quy định.
Đó là chưa kể việc nên thường xuyên kiểm tra vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, khi đã có không ít người bị ngộ độc thức ăn tại các hàng quán mùa hội...
Quy định về đồ cúng lễ
Hình ảnh phản cảm tại nhiều lễ hội là việc ăn uống tràn lan ăn uống tràn lan ngay tại gần cửa đền, chùa. Khách mang đồ lễ mà phần nhiều là thịt, rượu và sau khi vào cúng lễ là mang ra “thụ lộc” ăn uống tràn lan làm ảnh hưởng đến không gian linh thiêng của hội.
Nên chăng quy định đồ cúng lễ chỉ nên là hoa quả (hạn chế), cũng như thắp nhang vừa đủ, tránh tạo ra sự nhộn nhạo, xô bồ nơi cửa Phật.
Làm sạch không gian lễ hội
Việc phân bổ bố trí hàng quán ẩm thực, các khu vui chơi phải hợp lý, tránh để tràn lan bừa bãi xâm lấn vào không gian thiêng của hội. Nên tham khảo và học tập cách tổ chức không gian tại nhiều lễ hội, điểm tham quan tại các nước ngay trong khu vực Đông Nam Á như Lào, Campuchia...
Nhất thiết phải xóa sạch nạn cờ bạc núp bóng các trò chơi dân gian, cũng như ngăn cấm việc bày bán các đồ chơi súng ống nhựa tại các điểm lễ hội.
Nên hạn chế số lượng lễ hội và thời gian hội
Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang khủng hoảng, việc bung ra tổ chức quá nhiều lễ hội gây tốn kém, lãng phí không cần thiết. Nên chọn lọc, phân ra quy mô không gian, thời gian lễ hội (quy mô vùng, miền, cả nước) để bỏ bớt những lễ hội không cần thiết, giữ lại những lễ hội truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Cũng như tính toán lại thời gian cho phù hợp ngay như lễ hội chùa Bái Đính năm nay quyết định kéo dài đến 3 tháng thực sự có cần thiết không?
Subscribe to:
Posts (Atom)